เหตุการณ์เสด็จพระราชดำเนินเนื่องในวันวิสาขบูชา ณ วัดพระบรมธาตุไชยา ราชวรวิหาร
วันที่ ๒๓ พฤษภาคม พุทธศักราช ๒๕๑๐

ในปีพุทธศักราช ๒๔๙๒ พระราชชัยกวี (พุทธทาสภิกขุ) ได้รับแต่งตั้งให้ดำรงสมณศักดิ์เจ้าอาวาสวัดพระบรมธาตุไชยา ราชวรวิหาร อำเภอไชยา จังหวัดสุราษฎร์ธานี วัดพระบรมธาตุไชยาเป็นปูชนียสถานสำคัญคู่บ้านคู่เมือง เป็นที่ประดิษฐานพระบรมธาตุอันเป็นศูนย์รวมจิตใจของพุทธศาสนิกชน และมีพิพิธภัณฑสถานซึ่งเก็บรักษาศิลปวัตถุและโบราณวัตถุสำคัญ ทำให้มีบุคคลสำคัญทั้งฝ่ายพระมหากษัตริย์ พระบรมวงศานุวงศ์ ข้าราชการชั้นผู้ใหญ่ และประชาชนทั่วไป เดินทางมานมัสการและเยี่ยมชมอย่างต่อเนื่อง

ในรัชสมัยพระบาทสมเด็จพระปรมินทรมหาภูมิพลอดุลยเดชมหาราช บรมนาถบพิตร ได้มีเหตุการณ์สำคัญยิ่งเกิดขึ้น คือ เมื่อวันอังคารที่ ๒๓ พฤษภาคม พุทธศักราช ๒๕๑๐ พระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัว พร้อมด้วยสมเด็จพระนางเจ้าสิริกิติ์ พระบรมราชินีนาถ เสด็จพระราชดำเนินไปยังวัดพระบรมธาตุไชยา ราชวรวิหาร เพื่อทรงบำเพ็ญพระราชกุศลเนื่องในวันวิสาขบูชา

เวลา ๑๖.๐๐ น. ขบวนเสด็จพระราชดำเนินถึงวัดพระบรมธาตุไชยา ราชวรวิหาร ทหารกองเกียรติยศตั้งแถวรับเสด็จบริเวณหน้าประตูกำแพงแก้ว จากนั้นเสด็จเข้าสู่บริเวณวัดตามลาดพระบาทไปยังพลับพลารับเสด็จ โดยมีพระราชชัยกวี (พุทธทาสภิกขุ) เจ้าอาวาสในขณะนั้น เฝ้าทูลละอองพระบาทรับเสด็จอย่างพร้อมเพรียง

ภายหลังการถวายความเคารพ เจ้าพนักงานพระราชพิธีได้ถวายเครื่องทองน้อย ทั้งสองพระองค์ทรงจุดธูปเทียนบูชาเพื่อนำไปนมัสการองค์พระบรมธาตุไชยา ณ พระวิหารคด แล้วเสด็จเข้าร่วมประกอบพระราชพิธีวิสาขบูชา เสด็จประทับสดับพระธรรมเทศนา เรื่อง “ธัมมวิจักขณกถา : ธรรมที่ควรพึงเห็นโดยประจักษ์” ซึ่งพระราชชัยกวี (พุทธทาสภิกขุ) ได้แสดงถวาย จากนั้นทั้งสองพระองค์ทรงประกอบทักษิณาวัตรเวียนเทียนรอบองค์พระบรมธาตุด้วยพระอัธยาศัยอันงดงาม

เมื่อเสร็จสิ้นพระราชพิธีในเวลา ๑๗.๐๐ น. พระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัว และสมเด็จพระนางเจ้าฯ พระบรมราชินีนาถ ได้เสด็จออกจากพระวิหารคดไปยังลานวัด เพื่อทรงเยี่ยมเยียน ทักทาย และพระราชทานรอยพระสรวลแก่พสกนิกรจำนวนมากที่มาเฝ้าทูลละอองพระบาทรับเสด็จอย่างพร้อมเพรียงและเปี่ยมด้วยความจงรักภักดี

เหตุการณ์ครั้งนี้นับเป็นหมุดหมายสำคัญทางประวัติศาสตร์ของวัดพระบรมธาตุไชยา ราชวรวิหาร ทั้งในด้านความสัมพันธ์ระหว่างสถาบันพระมหากษัตริย์กับพระพุทธศาสนา และในฐานะที่พุทธทาสภิกขุได้ปฏิบัติหน้าที่เจ้าอาวาสถวายงานรับเสด็จอย่างสมพระเกียรติ