1. เกี่ยวกับโครงการ
โครงการ “พุทธทาสในโลกดิจิทัล” ดำเนินการโดยหอจดหมายเหตุพุทธทาส อินทปัญโญ (สวนโมกข์กรุงเทพ) ร่วมกับ สำนักนวัตกรรมดิจิทัลและระบบอัจฉริยะ มหาวิทยาลัยสงขลานครินทร์ มีวัตถุประสงค์เพื่อรวบรวม จัดระบบ และต่อยอดองค์ความรู้จากเอกสาร หนังสือ เสียงปาฐกถาและงานเผยแผ่ธรรมของท่านพุทธทาสภิกขุ ให้อยู่ในรูปแบบที่ค้นคว้า อ้างอิง และเข้าถึงได้ง่ายในยุคดิจิทัล
“จากหอจดหมายเหตุ สู่องค์ความรู้ที่เข้าใจง่าย เข้าถึงได้ และน่าเชื่อถือ”
เป้าหมายสำคัญของโครงการไม่ใช่การสร้าง AI ที่มาแทนการศึกษาธรรมะ แต่เป็นการสร้าง “โครงสร้างพื้นฐานทางองค์ความรู้”ที่ช่วยให้ข้อมูลจดหมายเหตุสามารถนำไปใช้ประโยชน์ต่อได้อย่างถูกต้องและเป็นระบบ ทั้งในด้านการศึกษา งานวิจัย และการสื่อสารกับคนรุ่นใหม่
หลักการสำคัญของโครงการ
- ความถูกต้องของข้อมูลและการอ้างอิงต้นฉบับ
- ความโปร่งใสในการอ้างอิงและที่มาของเนื้อหา
- การออกแบบระบบที่สามารถระบุขอบเขตของคำตอบได้อย่างเหมาะสม
- การพัฒนาอย่างต่อเนื่องร่วมกับผู้เชี่ยวชาญด้านข้อมูล เทคโนโลยี และพระพุทธศาสนา
2. ลำดับเวลาโครงการ
โครงการพัฒนาต่อเนื่องตั้งแต่ปลาย พ.ศ. 2567 โดยมีเป้าหมายสำคัญที่ครบ 120 ปี ชาตกาลพุทธทาสภิกขุ ในเดือนพฤษภาคม 2569 และมุ่งสู่การขึ้นทะเบียน UNESCO Memory of the World ใน พ.ศ. 2571
| ช่วงเวลา | เหตุการณ์สำคัญ |
| ต.ค. 2567 | เริ่มต้นกิจกรรมโครงการธรรมอาสา บนแพลตฟอร์มพุทธธรรมรวมกัน |
| 19 มี.ค. 2568 | ลงนาม MOU ระหว่างมูลนิธิหอจดหมายเหตุพุทธทาส อินทปัญโญ (สวนโมกข์กรุงเทพ) กับมหาวิทยาลัยสงขลานครินทร์ |
| 27 พ.ค. 2568 | เปิดตัว “แพลตฟอร์มพุทธธรรม” ณ หอจดหมายเหตุสวนโมกข์กรุงเทพ วันล้ออายุพุทธทาสภิกขุ |
| ก.ค. 2568 | เริ่มโครงการเว็บไซต์ Archives — มหกรรมอาสาออนไลน์ ตามหนังสือ 334 เล่มของพุทธทาสภิกขุ |
| ธ.ค. 2568 | เริ่ม โครงการพุทธทาส AI |
| ก.พ. 2569 | เปิดตัว โครงการพุทธทาส AI — “เทคโนโลยีดิจิทัล เพื่อการอนุรักษ์พุทธธรรม” |
| 25 พ.ค. 2569 | งานครบรอบ 120 ปี ชาตกาลพุทธทาสภิกขุ — เปิดตัวโครงการ “พุทธทาสในโลกดิจิทัล” อย่างเป็นทางการ |
| พ.ศ. 2571 | เป้าหมาย: ขอขึ้นทะเบียน UNESCO Memory of the World |
3. โครงสร้างโครงการ — 4 เสาหลัก
โครงการประกอบด้วยการดำเนินงาน 4 ส่วนหลักที่เชื่อมโยงกันเป็นระบบ ตั้งแต่ฐานข้อมูลจดหมายเหตุ ไปจนถึงการนำ AI ไปใช้อย่างมีธรรมาภิบาล
แผนผังการไหลของข้อมูลในระบบ
ระบบทำงานเป็นลำดับขั้นตอน: ต้นฉบับถูกดิจิไทซ์ → นำเข้าฐานข้อมูลจดหมายเหตุ (ISAD(G)) → ส่งไปประมวลผล OCR ที่แพลตฟอร์มพุทธธรรม → Text ส่งต่อให้ AI Search → AI Governance & Audit ตรวจสอบและส่ง Feedback Loop กลับพัฒนา AI อย่างต่อเนื่อง
| เสาที่ 1 ฐานข้อมูลจดหมายเหตุ | เสาที่ 2 แพลตฟอร์มพุทธธรรม (OCR) | เสาที่ 3 AI Chatbot / AI Search | เสาที่ 4 AI Governance Audit |
| รวบรวมและจัดระบบเอกสารทั้งหมดของท่านพุทธทาส
กำหนด Metadata มาตรฐาน พัฒนาระบบสืบค้น เก็บข้อมูลระยะยาว |
อาสาสมัครช่วยตรวจสอบ OCR
แปลงภาพเอกสารเป็นข้อความ ภาษาไทย + LLM ตรวจสอบโดย Human-in-the-loop |
ตอบคำถามจากคลังองค์ความรู้
อ้างอิงต้นฉบับได้ชัดเจน RAG (Retrieval-Augmented Generation) เข้าถึงง่ายสำหรับทุกกลุ่ม |
ตรวจสอบความถูกต้องของ AI
ประเมิน 3 หมวด 7 มิติ สร้าง Benchmark ภาษาไทย ธรรมาภิบาลและความโปร่งใส |
