มีเพลงบางเพลงที่ไม่ต้องรอฟังจนจบ แค่ชื่อเพลงก็พาเราไปไกลแล้ว

everythingoes…ทุกอย่างผ่านไป

เพลงนี้เป็นผลงานของ RM แห่ง BTS ร่วมกับวง NELL อยู่ใน mono. ผลงานเดี่ยวที่ RM ปล่อยออกมาในปี 2018 โดย Kim Jong-wan แห่ง NELL ร่วมโปรดิวซ์ และสมาชิก NELL เล่นดนตรีในเพลงนี้ด้วย

Kim Jong-wan เคยเล่าว่า RM เป็นคนที่ชอบเพลงของ NELL มานาน และเมื่อ RM ส่งเพลงที่กำลังทำมาให้ฟัง เขารู้สึกว่าเข้าใจอารมณ์ที่อยู่ในเพลง จึงตกลงร่วมงานด้วย

ชื่อภาษาเกาหลีของเพลงคือ 지나가 (jinaga) แปลได้ประมาณว่า “มันผ่านไป”

และคำนี้ก็ปรากฏซ้ำแล้วซ้ำอีกตลอดเพลง

Everything, everything, everything goes.

ทุกอย่าง…ผ่านไป

เพลงไม่ได้เล่าเรื่องซับซ้อน และไม่ได้พยายามบอกคนที่กำลังทุกข์ว่า “คิดบวกเข้าไว้” หรือ “เข้มแข็งหน่อย”

กลับกัน RM ยอมรับก่อนเลยว่า ชีวิตมีช่วงที่เจ็บ มีวันที่หนัก มีลมที่ต้องปะทะ มีฤดูกาลที่ต้องเปลี่ยนไป

กลางคืนผ่านไปแล้วเช้าก็มา
ฤดูใบไม้ผลิผ่านไป ฤดูร้อนก็มาถึง
ดอกไม้ร่วง แล้วผลจึงค่อยสุก

ทั้งหมดนี้คือภาพที่เพลงใช้พูดถึงการเคลื่อนไปของชีวิต

ไม่ได้บอกว่า “ไม่เป็นไร”

แต่บอกว่า

“มันจะไม่อยู่อย่างนี้ตลอดไป”

ถ้าวันนี้กำลังทุกข์ ข่าวดีคือ ทุกอย่างผ่านไป

เวลาคนเรากำลังเจ็บปวด ประโยคว่า “เดี๋ยวมันก็ผ่านไป” อาจฟังเหมือนคำปลอบธรรมดา

แต่ลองมองให้จริงกว่านั้น เราแทบไม่เคยมีความรู้สึกใดอยู่กับเราตลอดไป

• วันที่โกรธมากจนคิดว่าจะไม่มีวันหายโกรธ สุดท้ายก็เปลี่ยน
• วันที่เสียใจจนคิดว่าชีวิตคงไม่เหมือนเดิมอีกแล้ว วันหนึ่งความเสียใจนั้นก็เปลี่ยนรูปร่าง
• แม้แต่ความเจ็บปวดที่ยังอยู่ เหตุปัจจัยรอบมันก็ค่อย ๆ เปลี่ยน ความทรงจำเปลี่ยน ร่างกายเปลี่ยน วิธีที่เรามองเรื่องนั้นก็เปลี่ยน

ในพุทธศาสนา ความจริงข้อนี้มีชื่อเรียบง่ายว่า อนิจจัง หรือ ความไม่เที่ยง

ไม่มีสภาวะใดสามารถรักษาตัวเองให้อยู่เหมือนเดิมได้ตลอดไป เพราะฉะนั้น ถ้าวันนี้กำลังอยู่ในช่วงที่ยากมาก

คำว่า 지나가 — มันผ่านไป จึงไม่จำเป็นต้องเป็นเพียงคำปลอบใจ

มันคือคำบรรยายธรรมชาติของสิ่งทั้งหลาย

อนิจจังมีอีกครึ่งหนึ่งที่เราไม่ค่อยอยากฟัง

เราอาจชอบคำว่า “ทุกอย่างผ่านไป” ในวันที่ทุกข์

ปัญหาคือกฎเดียวกันนี้ไม่ได้ทำงานเฉพาะกับสิ่งที่เราไม่ชอบ

สิ่งที่เรารักก็ผ่านไปเช่นกัน

วันหยุดผ่านไป

วัยหนุ่มสาวผ่านไป

เพลงที่เคยใหม่กลายเป็นเพลงเก่า

คนที่เราเคยพบทุกวัน วันหนึ่งอาจไม่ได้พบกันอีก

หมาที่เราเลี้ยงแก่ลง

พ่อแม่แก่ลง

ตัวเราเองก็แก่ลง

แม้แต่ช่วงเวลาที่เราคิดว่า “ถ้าชีวิตหยุดอยู่ตรงนี้ได้ก็คงดี” ก็หยุดไม่ได้

นี่ทำให้คำว่า everythingoes เปลี่ยนจากเพลงปลอบใจ มาเป็นประโยคที่ค่อนข้างจริงจังขึ้นทันที

เพราะถ้าเราอยากให้ความทุกข์เปลี่ยนไป แต่กลับเรียกร้องให้ความสุขหยุดอยู่กับที่ เรากำลังขอให้ธรรมชาติใช้กฎสองชุดกับเรา

ชุดหนึ่งสำหรับสิ่งที่เราไม่ชอบ — ขอให้มันเปลี่ยน

อีกชุดสำหรับสิ่งที่เรารัก — ขอให้อย่าเปลี่ยนเลย

แต่ธรรมชาติไม่เคยตกลงเช่นนั้นกับเรา

การเห็นอนิจจังไม่ได้แปลว่า “อย่ารักอะไร”

ตรงนี้อาจทำให้หลายคนเข้าใจพุทธศาสนาผิดได้ง่าย

ถ้าทุกอย่างต้องจากไป
งั้นจะรักไปทำไม?

ถ้าความสุขอยู่ไม่นาน
งั้นจะมีความสุขไปทำไม?

แต่การรู้ว่าสิ่งหนึ่งไม่เที่ยง ไม่ได้ทำให้สิ่งนั้นหมดความหมาย

กลับกัน มันอาจทำให้เรารู้คุณค่าของมันมากขึ้นด้วยซ้ำ

เราฟังเพลงโปรดได้เต็มที่ เพราะรู้ว่าเพลงจะจบ

เราอยู่กับคนที่รักได้เต็มที่ เพราะรู้ว่าไม่มีใครอยู่ตลอดไป

เราดูพระอาทิตย์ตกได้โดยไม่ต้องร้องขอให้พระอาทิตย์ค้างอยู่ตรงขอบฟ้า

ความทุกข์ไม่ได้เกิดจากการที่พระอาทิตย์ตก

มันเริ่มหนักขึ้นเมื่อใจบอกว่า

“อย่าตกนะ ฉันยังไม่พร้อม”

ตรงนี้เองที่เรื่องของ อนิจจัง เริ่มเชื่อมกับ อุปาทาน หรือ การยึดถือ

เราไม่ได้ทุกข์เพียงเพราะสิ่งต่าง ๆ เปลี่ยน

หลายครั้งเราทุกข์เพราะอยากให้สิ่งที่กำลังเปลี่ยน ไม่เปลี่ยน

everythingoes จึงไม่ใช่เพลงของความสิ้นหวัง

ถ้าอ่านชื่อเพลงว่า “ทุกอย่างผ่านไป” แบบผิวเผิน มันอาจฟังเศร้า อะไร ๆ ก็หายไปหมด แล้วจะเหลืออะไร? แต่เพลงกลับให้ความรู้สึกตรงกันข้าม เพราะการที่ทุกอย่างผ่านไป หมายความว่า คืนที่ยาวที่สุดก็ผ่านไป ความเศร้าที่หนักที่สุดก็เปลี่ยน

ชีวิตไม่มีช่วงใดสามารถประกาศตัวเองว่า

“จากนี้ไปจะเป็นอย่างนี้ตลอดกาล”

และนั่นคือพื้นที่เล็ก ๆ ที่ความหวังเกิดขึ้นได้ ไม่จำเป็นต้องมั่นใจว่าพรุ่งนี้จะดี เพียงรู้ว่า วันนี้จะไม่สามารถอยู่เป็นวันนี้ตลอดไป ก็พอแล้ว

แล้วในวันที่มีความสุขล่ะ?

ก็ฟังเพลงเดียวกันครับ

everythingoes

ไม่ใช่เพื่อทำให้ตัวเองเศร้าล่วงหน้า แต่เพื่อเตือนว่า เมื่อมีความสุข ก็รู้ว่ากำลังมีความสุข

เมื่อมีคนที่รักอยู่ข้าง ๆ ก็รู้ว่าเขากำลังอยู่ตรงนี้

เมื่อมีเพลงเพราะ ๆ ดังอยู่ ก็ฟังมันเสียให้เต็มเพลง

ไม่ต้องพยายามจับมันแช่แข็งไว้ เพราะความงามของหลายสิ่งอาจไม่ได้อยู่ที่มันอยู่กับเราตลอดไป

แต่อยู่ที่มัน

เคยเกิดขึ้นจริง

และในขณะที่มันยังอยู่ เราได้อยู่ตรงนั้นกับมันจริง ๆ หรือเปล่า

RM ตั้งชื่อเพลงนี้สั้นมาก

everythingoes

ทุกอย่างผ่านไป

วันที่แย่ก็ผ่านไป
วันที่ดีก็ผ่านไป
คนที่เรารักผ่านเข้ามา
ตัวเราเองก็ผ่านไปตามเวลา

ไม่ใช่เรื่องร้าย

ไม่ใช่เรื่องดี

มันเป็นธรรมชาติของมันอย่างนั้น

และเมื่อเราเริ่มเห็นว่า ทุกอย่างที่เกิดขึ้นล้วนกำลังเคลื่อนไป

เราอาจไม่ต้องใช้แรงมากเท่าเดิมในการพยายามผลักสิ่งที่ไม่ชอบออกไป

หรือดึงสิ่งที่รักเอาไว้

ฟังเพลงไป

รักไป

เศร้าไป

มีความสุขไป

แล้วเมื่อถึงเวลาของมัน

ก็ให้มันผ่านไป