ตถตาไม่ใช่เพียงการบอกว่า “อะไรก็ช่างมัน” แต่คือการเห็นสิ่งต่าง ๆ ตามความเป็นจริงและตามเหตุปัจจัย บทความนี้รวบรวมคำอธิบายของพุทธทาสภิกขุจากการบรรยายหลายครั้ง พร้อมถ้อยคำต้นฉบับที่ช่วยให้เข้าใจแนวคิดนี้ในหลายมิติ